ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ
Sikh Rehat Maryada
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਣਿਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ-ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਵਲੀ (Approved Code of Sikh Conduct & Conventions).
ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ (Sikh Rehat Maryada) ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਣਿਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਿੱਖ ਆਚਾਰ-ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਖਸੀ ਰਹਿਣੀ (Personal Discipline)
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠਣਾ, ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ, ਨਿਤਨੇਮ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਾਠ, ਰਹਿਤ ਰੱਖਣੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਨੈਤਿਕ ਚਰਿੱਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ।
ਪੰਥਕ ਰਹਿਣੀ (Panthic Discipline)
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ, ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ (ਲੰਗਰ), ਅਰਦਾਸ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਕਣਾ, ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ (ਵਿਆਹ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਸਕਾਰ।
ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ (Key Pillars of Sikh Conduct)
1. ਗੁਰਮਤਿ ਨਿਤਨੇਮ
ਸਵੇਰੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ, ਤ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸਵੱਯੇ, ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦੁ ਸਾਹਿਬ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਹਰਾਸਿ ਸਾਹਿਬ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੋਹਿਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ।
2. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤੇ ਸੰਗਤ ਮਰਿਆਦਾ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਮੰਨਣਾ, ਨੰਗੇ ਸਿਰ ਨਾ ਜਾਣਾ, ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਭੇਦਭਾਵ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ।
3. ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਸਕਾਰ (ਖੰਡੇ ਬਾਟੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ)
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਜੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਕ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਕੁਰਹਿਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ।
4. ਪੰਜ ਕਕਾਰ (The 5 Ks)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਲਈ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ: ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਛਹਿਰਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਨ।
ਗੁਰਮਤਿ ਆਚਾਰ-ਵਿਹਾਰ
ਨਸ਼ਿਆਂ, ਕੁਰਹਿਤਾਂ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਾਖੰਡ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਹੇਜ਼ ਰੱਖਣਾ।